حسن فرازمند 

دوسال قبل در چنین روزهایی در گوشه و کنار مطبوعات ورزشی کشور یادها و یادمان‌های کوتاه و مختصر درباره بنیانگذار مجله دنیای ورزش نوشته شد و خاطراتی از او نقل محافل ورزشی کشورمان بود . بیژن رفیعی که در دهم آذرسال ۱۴۰۲ درغربت درگذشته بود از خود مجله‌ای به یادگار گذاشته بود که تا همین یک دهه قبل به عنوان یکی از ستون‌های ادبیات ورزشی ما شناخته می‌شد و هرورزشکار و ورزش دوست ایرانی با این مجله خاطراتی تلخ و شیرین را تجربه کرده بود و بیراه نیست اگر بگوییم که نسل‌های زیادی با  خواندن هفته‌نامه دنیای ورزش مطالعه را آغاز کردند و سالها برای تهیه‌اش صفی طولانی مقابل دکه روزنامه‌فروشی‌ها تشکیل دادند. 

اسناد و مدارکی که در آرشیو روزنامه اطلاعات موجود است  نشان می‌دهد که نخستین شماره هفته نامه «دنیای ورزش» در ۱۶ شهریور ۱۳۴۹ در تهران به چاپ رسید و حدود ۴۸ سال فعالیت آن ادامه یافت.
بنا به نوشته وصال روحانی، یکی از ورزشی‌نویس‌های همکارمان در دهه‌های اخیر، در سالهای پیش از انقلاب ۵۷ کیهان ورزشی و دنیای ورزش مهمترین نشریات ورزشی ایران بودند که سطح تاثیرگذاری بالایی در ورزش ایران داشتند. دنیای ورزش پانزده سال پس از هفته‌نامه کیهان ورزشی روی دکه‌ها  آمد و سعی کرد نگاه دیگری به ورزش داشته باشد. کیهان ورزشی در هجدهم آذر ۱۳۳۴ زیر نظر موسسه کیهان شروع به فعالیت کرد و در حال حاضر قدیمی‌ترین مجله ورزشی در ایران است ، هرچند دیگر مخاطب، تیراژ و جذابیت گذشته را به دلیل ظهور رسانه‌های اجتماعی و دیجیتال ندارد. این داستانی است که شامل همه نشریات چاپی می‌شود.
سال ۱۳۴۶ جوانی ۳۱ ساله بنام بیژن رفیعی با طرحی نوآورانه بنیانگذار مجله‌ای بنام "دنیای ورزش" با مختصات ظاهری متفاوت، جلد رنگی و صفحات داخلی شکیل و جاذبه بصری و محتوایی، سرآغاز ثبت وقایع ورزشی در رقابتی به در ازای چند دهه با رقیبی قدرتمند و قدیمی بنام کیهان ورزشی شد. کیهان بیشتر انتقادی و تند بود اما دنیای ورزش سعی کرد ملایمتر با پدیده‌ها برخورد کند.
بیژن رفیعی که در ۸۸ سالگی در آمریکا در حضور فرزندان و نوه‌هایش چشم از دنیا فرو بست، یادگاری زیبایی از خود در فرهنگ و ورزش ایران به جا گذاشت که هنوز برخی، شماره‌های قدیمی این مجله را در آرشیو خانگی خود نگه داشته‌اند.
مهدی زارعی درباره این مجله  که روزگاری تیراژش به ۲۸۰ هزار نسخه هفتگی رسید نوشته است :
در دهه‌های ۵۰، ۶۰ و حتی ۷۰ مجلات دنیای ورزش و کیهان ورزشی نقشی را در ورزش داشتند که این روزها برنامه ۹۰ در مورد فوتبال دارد. 
در مقایسه با کیهان ورزشی – که مطالب آن عموما تحلیلی بود و با نویسندگان بزرگ و سابقه درخشان خود، کمتر نشریه‌ای یارای برابری با  آن را  داشت- دنیای ورزش نیاز به نوآوری داشت. چنین بود که این مجله با کیفیتی بالاتر و تصاویر و پوسترهای رنگی، به سرعت رقیب کیهان ورزشی شد. ارسال نامه‌های هواداران به ورزشکاران محبوب از طریق دنیای ورزش، چاپ انتقادات و سوالات مستقیم مردم از سرمربی تیم ملی فوتبال، برگزاری جلساتی با حضور مردم عادی و ورزشکاران مورد نظر آن‌ها در دفتر مجله،  توجه ویژه به عکس‌ها و مطالب ورزش دختران، انتشار عکس‌های خانوادگی از ورزشکاران و سرانجام انتخاب بهترین بازیکن فوتبال ایران– که با رای‌گیری از مربیان و کاپیتان‌های شاغل در جام تخت جمشید و مسوولان فدراسیون و نویسندگان خبره انجام می‌شد- کاری کم‌سابقه بود که به سبک مجلاتی چون «فرانس فوتبال» انجام شد. در پایان هرسال نیز به مرد سال فوتبال، یک دستگاه اتومبیل پیکان توسط موسس روزنامه اطلاعات ( عباس مسعودی)  اهدا می‌شد. با این ابتکارات بود که دنیای ورزش به اوج رسید و دهه ۵۰ را به شکلی خاطره‌انگیز پشت سر گذاشت.
بهترین مجله دهه ۶۰
در دهه ۶۰ تنها تغییری که در مجله ایجاد شده بود، تغییر سردبیر بود. در سال‌های جنگ تحمیلی، با کاهش برنامه‌های ورزشی صداوسیما، بر خوانندگان مجله افزوده شده بود و چیزی نگذشت که تیراژ این هفته نامه از ۲۰۰ هزار گذشت و لحظه به لحظه به ۳۰۰هزار نزدیک و نزدیک تر شد.  در آن روزها عمده مسابقات فوتبال در روز جمعه برگزار می شد و با توجه به امکانات آن روزها، همواره صفحات وسط مجله به مطالبی اختصاص داشت که در طول هفته اتفاق افتاده بود. اما نخستین صفحات مربوط به مسابقه روز جمعه بود و   آخرین مطالبی که به چاپخانه رفته بود. در آن روزها هنوز هم دنیای ورزش چنان اقتداری داشت که پس از قهرمانی تیم ملی فوتبال در بازی‌های آسیایی پکن( ۱۹۹۰ م./ ۱۳۶۹ ش.) علی پروین و تمامی شاگردانش در یک روز معین به موسسه اطلاعات بیایند تا به پاس قهرمانی در آسیا، افتخار مصاحبه با مجله را به دست آورند. هنوز زمان نسبتا زیادی مانده بود که عصر اینترنت فرا برسد.  
در ایامی که بازی‌های آسیایی هیروشیما در سال ۱۳۷۳ برگزار می‌شد، قطع صفحات مجله تغییر کرد؛ ابتکاری که موجب اعتراض بسیاری از خوانندگان مجله شد؛ خوانندگانی که در آن روزها می‌توانستند نظر خود را از طریق نامه به گوش سردبیر و سایر خوانندگان برسانند. بعدها قطع مجله مثل گذشته شد، اما کیفیت صفحات و چاپ، هرگز چون گذشته نشد. زیرا کاغذی که مجلات موسسه اطلاعات با  آن چاپ می‌شدند، دیگر هرگز استفاده نمی‌شد.
به نوشته این ورزشی‌نویس در سال‌های اولی که غلامحسین شعبانی سردبیر و مدیر مسوول دنیای ورزش شد، تفاوت چندانی در کیفیت مطالب مجله ایجاد نشد ... 
واقعیت این بود که دنیا به تدریج درحال‌تغییر بود و دنیای ورزش نیاز داشت که خودش را به‌روز کند. امری که با توجه به تخصص غیر ورزشی مسوول جدید، اتفاق نیفتاد. از اواسط دهه ۷۰ بود که روزنامه‌های ورزشی، یکی پس از دیگری به چاپ رسیدند و با فرهنگ جدیدی که به تدریج در بین خوانندگان ورزشی ایجاد کردند، روزبه‌روز از تعداد علاقه‌مندان به مطالب تحلیلی و طولانی کاسته شد و خبرهای کوتاه و جنجالی بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. به این ترتیب کمتر کسی حاضر می‌شد یک هفته منتظر بماند تا هفته‌نامه مورد علاقه‌اش را بخرد.
کم کم اینترنت، جهان ورزش را قبضه کرد. با این وجود طی دو دهه، حتی نویسندگان اصلی این مجموعه تغییر نکردند و همچنان با تفکر دهه ۶۰ به کار خود، ادامه دادند. در دهه ۸۰، به دلیل شرایط خاص چاپخانه موسسه، روز انتشار مجله از شنبه به دوشنبه تغییر کرد. مساله‌ای که یکی از آخرین پل‌های ارتباط با گذشته تاریخی مجله را از بین برد و بسیاری از خوانندگان مجله را به این باور رساند که دنیای ورزش دیگر چاپ نمی‌شود! چاپ مجله در دوشنبه‌ها سبب شد که هر گاه در طول هفته با دو روز تعطیلی مواجه شدیم( مثل ۱۴ و ۱۵ خرداد)، یک هفته بعد از تعطیلات، مجله هرگز به روی کیوسک نمی‌آمد. زیرا چاپ نمی‌شد! حتی لوگوی قدیمی و خاطره‌انگیز مجله نیز تغییر کرد و نه تنها بهتر نشد، بلکه از مجله‌ای تقلید کرد که تنها یکی‌دوسال از تاسیس آن می‌گذشت. در تمام این سال‌ها، یک شماره روابط عمومی و یک شماره نمابر در ابتدای مجله نوشته شده بود و این شماره‌ها هرگز ارتباط مستقیم با مجله را میسر نمی‌کرد. سرانجام دنیای ورزش توسط موسسه اطلاعات و به بهانه بحران کاغذ تعطیل شد. یک تعطیلی‌یی که البته کاش دائمی‌نباشد. 

جمشیدحمیدی، یک ورزشی‌نویس دیگر چنین از دنیای ورزش یاد می‌کند: شیوه نگارش و نوع نگاه نویسندگانش فضایی تازه برای تشویق و ترغیب قهرمانان رشته مختلف به وجود آورده بود. بیژن رفیعی که خود کاپیتان تیم بسکتبال تهران بود با  آن قلم سحارش بی‌مانند می‌نمود. زنده‌یادها پرویز زاهدی و حسین حصاری در کنار جعفر دهقان، زنده‌یاد حسین جباری، عطا بهمنش، داریوش شاهرخی و فرامز رفیعی استاد بازی با واژه‌ها و خالق ابتکارات بی‌نظیر در عرصه‌ی ورزشی‌نویسی بودند.
یونس علیشیری، علی کاوه و قاسم محمدی با عکس‌هایی که پوستر وسط مجله می‌شد جوان‌ها را به سوی قهرمانان ورزشی ایران جلب می‌کردند. برای خریدن مجله دنیای ورزش در همه نقاط ایران صبح شنبه صف می‌بستند.
دهه ۶۰  این جمع نه چندان پر تعداد، به هر دلیلی پراکنده شدند اما نسل جدیدتری همانند وصال روحانی، تورج لارودی، صدرالدین کاظمی و ... به سردبیری جعفر صمیمی شمارگان بی‌نظیری را برای این نشریه‌ی اختصاصی ورزش رقم زدند ... 
درباره چگونگی تعطیل شدن مجله دنیای ورزش با غلامحسین شعبانی گفت‌وگویی داریم که در آینده در همین صفحه به‌چاپ خواهد رسید.